Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Son güncelleme:

Kısa cevap

Suç duyurusu, Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluğa (polis, jandarma) yazılı veya sözlü olarak yapılır. En yaygın yol, imzalı dilekçeyi kimlik fotokopisiyle birlikte adliyedeki başsavcılık müracaat bürosuna teslim etmektir. Başvuru ücretsizdir ve avukat zorunlu değildir. E-imzanız veya mobil imzanız varsa dilekçeyi UYAP Vatandaş Portal üzerinden de gönderebilirsiniz.

Suç duyurusu nedir, şikâyetten farkı ne?

Suç duyurusu (ihbar), bir suçun işlendiğini yetkili makama bildirmektir; bunu herkes yapabilir. Şikâyet ise suçtan zarar gören kişinin bildirimi ve failin cezalandırılmasını istemesidir. Günlük dilde ikisi çoğu zaman aynı anlamda kullanılır ve aynı dilekçeyle yapılır.

Bazı suçlar şikâyete bağlıdır: savcılığın soruşturma yapabilmesi için mağdurun, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması gerekir (TCK m.73). Kişisel verilere ilişkin suçlardan verileri hukuka aykırı kaydetme (TCK m.135), verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme (TCK m.136) ve verileri yok etmeme (TCK m.138) ise şikâyete bağlı değildir (TCK m.139); başsavcılık bu suçları öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.

Yine de mağdur olarak başvurmanız önemlidir: dosyada müşteki sıfatıyla yer alırsınız, verilen kararlar size bildirilir ve itiraz hakkınızı kullanabilirsiniz.

Suç duyurusu nereye yapılır?

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesine göre suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa (polis, jandarma) yapılır. Valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye verilen dilekçeler de ilgili başsavcılığa gönderilir.

Kural olarak suçun işlendiği yerdeki başsavcılık yetkilidir. Ancak yetkili olmayan bir başsavcılığa yaptığınız başvuru da kabul edilir; dosya yetkisizlik kararıyla doğru yere gönderilir. Bu yüzden pratikte size en yakın adliyeye başvurmak en kolay yoldur.

Adliyede suç duyurusu: adım adım

  1. Dilekçenizi hazırlayın. Dilekçede başlık olarak başvurduğunuz başsavcılık (“… Cumhuriyet Başsavcılığına”), kimlik ve iletişim bilgileriniz, şüpheli kişi ya da kurumun adı/unvanı ve adresi, suç tarihi, olayın kısa ve kronolojik anlatımı, deliller, talebiniz, tarih ve imzanız yer almalıdır.
  2. Delillerinizi ekleyin. Bildirim e-postaları, SMS'ler, ekran görüntüleri ve yazışmaları çıktı olarak ekleyin ve dilekçenin sonunda “EKLER” başlığı altında sıralayın.
  3. Kimliğinizin fotokopisini ekleyin ve dilekçenin her nüshasını imzalayın.
  4. Adliyedeki Cumhuriyet Başsavcılığı müracaat (ihbar) bürosuna teslim edin. Teslim sırasında yanınızda kimliğinizin aslını bulundurun.
  5. Dosya numaranızı not alın. Başvurunuz kayda alınır; ilerideki sorularınızda bu numarayı kullanırsınız.

UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet üzerinden suç duyurusu

Dilekçenizi adliyeye gitmeden UYAP Vatandaş Portal üzerinden de gönderebilirsiniz. Bunun için e-imza veya mobil imza gerekir.

  • e-Devlet şifresiyle portala girebilir, dosyalarınızı ve işlem bilgilerinizi görüntüleyebilirsiniz.
  • Ancak e-Devlet şifresiyle tek başına başsavcılığa evrak gönderilemez; gönderim elektronik imzayla yapılır.
  • Elektronik imzanız yoksa en hızlı yol, dilekçeyi adliyeye elden vermektir.

Polis veya jandarmaya başvurmak

Suç duyurusunu en yakın polis merkezine ya da jandarma karakoluna da yapabilirsiniz. Sözlü anlatımınız tutanağa geçirilir ve başsavcılığa iletilir. Yazılı dilekçenizi yanınızda götürmeniz, anlatımınızın eksiksiz kayda geçmesini kolaylaştırır.

Ücret ve avukat

Suç duyurusu ücretsizdir; harç ödenmez. Avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak tazminat gibi talepleriniz varsa ya da süreç karmaşıksa bir avukattan destek alabilirsiniz.

Suç duyurusundan sonra ne olur?

  1. Başsavcılık soruşturma başlatır, delilleri toplar; gerekirse sizin ve şüphelinin ifadesine başvurur.
  2. Yeterli şüphe oluşursa iddianame düzenlenir ve ceza davası açılır.
  3. Yeterli şüphe oluşmazsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Bu karar size bildirilir; tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173).

Kişisel veri sızıntılarında suç duyurusu

Verileriniz bir şirketin sistemlerinden sızdırıldıysa ya da izniniz olmadan başkalarıyla paylaşıldıysa, durum TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir. Bu suç için öngörülen ceza 2 ila 4 yıl hapistir ve dava zamanaşımı 8 yıldır.

  • Şikâyet ettiğiniz şirketi resmî ticaret unvanıyla yazın; marka adı tek başına yeterli olmayabilir.
  • Şirketin size gönderdiği ihlal bildirimini ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yayımladığı veri ihlali duyurusunu delil olarak ekleyin.
  • Suç duyurusu ceza soruşturması içindir; tazminat için ayrıca hukuk mahkemesinde dava açmanız gerekir.

Sızıntı sonrasında atmanız gereken diğer adımlar için Verilerim Çalındı, Ne Yapmalıyım? rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Suç duyurusu ücretli mi?

Hayır. Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa suç duyurusunda bulunmak için harç ya da ücret ödenmez. Avukat tutmak da zorunlu değildir.

e-Devlet üzerinden savcılığa suç duyurusu yapılabilir mi?

e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal'a girip dosyalarınızı görüntüleyebilirsiniz; ancak başsavcılığa dilekçe göndermek için e-imza veya mobil imza gerekir. Elektronik imzanız yoksa dilekçenizi adliyedeki müracaat bürosuna elden verebilirsiniz.

Suç duyurusunu hangi adliyeye vermeliyim?

Suçun işlendiği yerdeki başsavcılık yetkilidir. Bununla birlikte başka bir başsavcılığa yaptığınız başvuru da kabul edilir ve dosya yetkili başsavcılığa gönderilir. Pratikte size en yakın adliye en kolay seçenektir.

Suç duyurusundan sonra ne kadar beklerim?

Kanunda sabit bir süre yoktur; soruşturmanın süresi dosyanın kapsamına ve başsavcılığın iş yüküne göre değişir. Dosya numaranızla başsavcılıktan bilgi alabilirsiniz.

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse ne yapabilirim?

Kararın size tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173).

Suç duyurumu geri çekebilir miyim?

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçilebilir. Kişisel verilere ilişkin TCK 135, 136 ve 138. maddelerdeki suçlar şikâyete bağlı olmadığından, başvurunuzu geri çekseniz de başsavcılık soruşturmaya devam edebilir.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışabilirsiniz.

Diğer rehberler